Το τραγούδι που δεν ζητά ακροατή

«Κι ας μην ακούει κανείς το τραγούδι σου, εσύ συνέχισε να τραγουδάς»

Υπάρχουν πράξεις που δεν γίνονται για να χειροκροτηθούν. Γίνονται επειδή ανήκουν στην τάξη της εσωτερικής αναγκαιότητας. Όπως το δέντρο δεν ρωτά ποιος θα σταθεί κάτω από τη σκιά του, όπως η πηγή δεν διαλέγει ποιος θα πιει από τα νερά της, έτσι και ο άνθρωπος που φέρει μέσα του τραγούδι δεν πρέπει να εξαρτά την ύπαρξή του από το αυτί του κόσμου.

Το απόφθεγμα «Κι ας μην ακούει κανείς το τραγούδι σου, εσύ συνέχισε να τραγουδάς» δεν μιλά απλώς για επιμονή. Μιλά για αξιοπρέπεια. Για εκείνη τη σιωπηλή υπακοή σε κάτι βαθύτερο από την κοινωνική επιβεβαίωση. Ο άνθρωπος συχνά μετρά την αξία του με ξένα βλέμματα, με ξένα νεύματα, με επαίνους που έρχονται ή δεν έρχονται. Όμως ό,τι εξαρτάται από τους άλλους είναι ήδη μισοχαμένο. Το μόνο που πραγματικά του ανήκει είναι η στάση του απέναντι στο πεπρωμένο του.

Αν το τραγούδι σου δεν ακούγεται, αυτό δεν σημαίνει πως είναι άχρηστο. Σημαίνει μόνο πως ο κόσμος γύρω σου ίσως είναι κουφός, θορυβώδης, απασχολημένος με μικρότερες μουσικές. Η σιωπή των άλλων δεν είναι απόδειξη της δικής σου ανυπαρξίας. Είναι απλώς ένα γεγονός. Και τα γεγονότα δεν πρέπει να τα λατρεύουμε ούτε να τα μισούμε· πρέπει να τα αντέχουμε.

Το να συνεχίζεις να τραγουδάς σημαίνει να μην παραδίδεις την ψυχή σου στην αγορά της αποδοχής. Σημαίνει να μη μετατρέπεις το δώρο σου σε εμπόρευμα, την έκφρασή σου σε επαιτεία, τη φωνή σου σε παζάρι. Γιατί τότε δεν τραγουδάς πια· ζητιανεύεις ήχο. Και όποιος ζητιανεύει να ακουστεί, έχει ήδη προδώσει την πρώτη του μελωδία.

Ο αληθινός δημιουργός δεν δημιουργεί επειδή τον περιμένουν. Δημιουργεί επειδή δεν μπορεί να κάνει αλλιώς. Το τραγούδι του είναι μορφή αναπνοής. Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιστέκεται στη φθορά, στη λήθη, στην κοινοτοπία. Ακόμη κι αν κανείς δεν ακούει, εκείνος ακούει τον εαυτό του. Και αυτό αρκεί — όχι ως παρηγοριά, αλλά ως δοκιμασία.

Διότι εδώ βρίσκεται η σκληρή αλήθεια: ο άνθρωπος πρέπει να μάθει να είναι μάρτυρας του ίδιου του εαυτού του. Να στέκεται μόνος απέναντι στην έρημο και να μην απαιτεί από την έρημο να γίνει θέατρο. Να τραγουδά όχι για να γεμίσει την αίθουσα, αλλά για να επιβεβαιώσει πως μέσα του δεν πέθανε ακόμη η δύναμη που λέει «ναι» στην ύπαρξη.

Και αν το τραγούδι σου ενοχλεί, ακόμη καλύτερα. Αν δεν ταιριάζει με τα αυτιά των πολλών, ίσως δεν γεννήθηκε για τους πολλούς. Δεν είναι κάθε φωνή προορισμένη για χορωδία. Κάποιες φωνές υπάρχουν για να σπάνε την ομοφωνία, να πληγώνουν την άνεση, να θυμίζουν πως η ζωή δεν είναι ασφάλεια, αλλά υπέρβαση.

Μη ζητάς λοιπόν να σε ακούσουν. Γίνε τέτοια φωνή που να μη χρειάζεται άδεια για να υπάρξει. Τραγούδα ακόμη κι όταν σε περιβάλλει περιφρόνηση. Τραγούδα ακόμη κι όταν η σιωπή επιστρέφει σαν πέτρα. Γιατί όποιος τραγουδά μόνο όταν τον ακούνε είναι υπηρέτης. Όποιος τραγουδά μέσα στην εγκατάλειψη είναι δημιουργός.

Και ο δημιουργός δεν ικετεύει τον κόσμο. Τον ξεπερνά.

Δημήτρης Βίκτωρ