ΠΕΡΙ ΣΠΟΥΔΑΙΑΣ ΜΗΤΕΡΑΣ

«Οι σπουδαιότερες Μητέρες είναι εκείνες που, μέσω της υγιούς αγάπης, κατάφεραν να μην λείπουν στα παιδιά τους»

Η μητέρα δεν μετριέται από την ποσότητα της παρουσίας της, αλλά από την ποιότητα του ίχνους που αφήνει μέσα στην ψυχή του παιδιού. Να «μη λείπει» δεν σημαίνει να βρίσκεται αδιάκοπα δίπλα του, να το σκεπάζει με τη σκιά της, να προλαβαίνει κάθε πτώση, κάθε φόβο, κάθε ανάγκη. Σημαίνει να έχει εγκαταστήσει μέσα του μια ήρεμη βεβαιότητα: ότι η αγάπη υπάρχει χωρίς να φυλακίζει, ότι η φροντίδα στηρίζει χωρίς να ακρωτηριάζει, ότι η τρυφερότητα μπορεί να είναι δύναμη και όχι εξάρτηση.

Η υγιής αγάπη είναι τέχνη ισορροπίας. Δεν είναι ούτε ψυχρότητα ούτε λατρεία. Δεν είναι εγκατάλειψη, αλλά ούτε και κατάληψη της ζωής του άλλου. Η σπουδαία μητέρα δεν κάνει το παιδί προέκταση του εγώ της· δεν το χρησιμοποιεί για να θεραπεύσει τις ματαιώσεις της, ούτε το δένει πάνω της με ενοχές, φόβους και χρέη. Το αγαπά αρκετά ώστε να του δώσει ρίζες, αλλά και αρκετά γενναία ώστε να μην του κόψει τα φτερά.

Εδώ βρίσκεται το βάθος του αποφθέγματος: η μητέρα που πραγματικά δεν λείπει είναι εκείνη που δεν χρειάζεται να είναι παντού. Έχει γίνει εσωτερικός νόμος, μνήμη ασφάλειας, αόρατη δύναμη. Το παιδί μπορεί να απομακρυνθεί, να κινδυνεύσει, να διαψευστεί, να συγκρουστεί με τον κόσμο, και όμως μέσα του να υπάρχει ένας αρχικός τόπος όπου δεν βασιλεύει η ερήμωση. Αυτή η μητέρα δεν παράγει αδύναμα πλάσματα που ζητούν διαρκώς προστασία· γεννά ανθρώπους ικανούς να σταθούν.

Αλλά η υγιής αγάπη απαιτεί χαρακτήρα. Δεν είναι γλυκερή ευαισθησία ούτε ρομαντική αυτοθυσία. Θέλει πειθαρχία, αυτογνωσία, σκληρή ειλικρίνεια. Η μητέρα που πνίγει το παιδί της στο όνομα της αγάπης δεν αγαπά· κυριαρχεί. Εκείνη που το κρατά ανώριμο για να την έχει ανάγκη, δεν προσφέρει· απαιτεί λατρεία. Εκείνη που φοβάται την ελευθερία του παιδιού της, φοβάται την ίδια τη ζωή.

Η σπουδαία μητέρα δεν ζητά να είναι αναντικατάστατη. Αυτό είναι το μεγαλείο της. Θέλει το παιδί της να μπορεί κάποτε να ζήσει χωρίς να καταρρέει στην απουσία της. Να την κουβαλά όχι σαν αλυσίδα, αλλά σαν πυρήνα. Όχι σαν πληγή, αλλά σαν δύναμη. Όχι σαν φωνή που διατάζει, αλλά σαν εσωτερική αντοχή που του ψιθυρίζει: στάσου όρθιος.

Έτσι, η μητρότητα στην ανώτερη μορφή της δεν είναι κατοχή, αλλά δημιουργία ελευθερίας. Δεν είναι το παιδί που μένει αιώνια κοντά στη μητέρα, αλλά η μητέρα που καταφέρνει να γίνει τόσο ουσιαστική, ώστε η απουσία της να μη μετατρέπεται σε κενό. Αυτές είναι οι σπουδαιότερες μητέρες: όχι οι πιο θορυβώδεις, όχι οι πιο θυσιαστικές, όχι οι πιο πανταχού παρούσες, αλλά εκείνες που έπλασαν ψυχές ικανές να αντέχουν τον κόσμο χωρίς να προδίδουν την τρυφερότητα από την οποία γεννήθηκαν.

Δημήτρης Βίκτωρ